Zaldiko-maldiko, putza betiko!

Gora eta gora doa harri-kartoizko pertsonaiekiko zaletasuna, pasioa eta maitasuna.  Familia asko biltzen da buruhandi eta erraldoien ateratzen diren bakoitzean, herri eta hirietako jaietan karrikak betez. Sanferminetan ere halaxe izaten da, inork ez baitu Braulia, Caravinagre eta Polonesa ikusteko aukera galdu nahi. Urtero bezala, aurten ere, bederatzi egunez aterako da konpartsa kaleak alaitzera eta azpikogonak […]

Gaur lehenbiziko ostikoak sentitu ditut

Haurdunaldia oso garai berezia izaten da. Emozio eta sentimendu asko bizitzen dira haurdun geratu eta umea izan arteko 9 hilabeteetan. Beste modu batera esanda, 40 aste pasako dira, gutxi gora behera, albistea jakiten denetik umea jaio arte. Denbora tarte horretan amak biziko dituen aldaketa emozionalak eta fisikoak ugariak izanen dira. Bere barnean sortu eta handitzen […]

hainbat neska hondartzan sokasaltoan

Saltoka-saltoka, nabil ni…

Toki askotan azpimarratzen dute gurasoak jostalari izateak garrantzia handia duela, baita zeregin horretan laguntzeko baliabideak eskura edukitzea ere garrantzitsua dela: gomendioak, jolasen arauak  eta, jakina, jolasteko abestiak. Horri loturik, esate baterako, arre arre mandako eta txotxekin jolasteko formulak daude, baina hori baino askoz ere gehiago badago. Honatx hiru abesti haurrekin soka-saltoan aritzeko eta udaberriko eguraldiaz […]

marijane kantazan portada

Nor da Marijane Minaberri?

Egun, haurrendako euskarazko liburuak izatea arrunta bada ere, ez da beti horrela izan. Literaturaren munduan sartu eta atzera begiraturik, erraz antzematen da idatzizko tradizioa berri samarra dela. Ahozko literatura aberats-aberatsa da, duela hainbat mendetik jaso baititugu ipuinak, esaerak, jolasak eta poemak ahoz aho. Baina, idatzizkoan ez da berdin izan, XX. mendera arte ez baitzen benetako […]

Sardina bat! …sardina bat! …biii sardina!

Noiz hasten da bidaia, autobusean ala izen-ematean? Itsas-jarduerak, mendikoak, bertsolaritza, baserri-giroa, multiabentura… Eskaintza handia da eta aukeratzen duzuna aukeratzen duzula asmatuko duzu, den-denak baitira dibertsiorako toki apartak. Gainera, urtetik urtera aldatzen ahal da eta aurten mendian rapelatu eta heldu den urtean Lagan surfeatu! Familia-kontziliazioan laguntzeaz gain, udalekuak aukera paregabea dira haurrak errutinatik ateratzen direlako. 7-10 […]

rugby neskak talde-besarkadan

Herriko espazioak I: Kiroldegia

Denbora altxor preziatua da,  benetan, baita espazioa ere. Garrantzitsua da gure bizitzan. Izan ere, dela eremu pribatuan, dela publikoan asko zaintzen ditugu tokiak. Etxean, esate baterako, oso agerikoa da, toki berezia ematen baitiegu argazkiei, oroigarriei edota landareei. Espazio publikoei dagokienez, jende orok erabiltzeko diseinatu eta eraikiak izan dira eta hori bera da giltzarria, alegia, konpartitzeko […]

Guraso jostalariak, bin, ban, boleran!

Ama-aita jostalariak bi munduren artean txandaka ibiltzeko gai dira: haurren unibertso zoragarri eta zirraragarrian murgil daitezke, non jolasa bera baita gauzarik garrantzitsuena. Horrela, barnean daramaten haurrarekin konektatu eta tarte batez atzera eginez haurraren betaurrekoak janzten dituzte. Aldi berean, haatik, oinak lurrean gorde eta gauza dira mugak non diren ongi bereizteko eta jakiteko noiz itzuli behar […]

Lehen hitzak… eta ondoren datozenak

Gurasoendako zinez esperientzia ederra da ume-ninien garapena bizitzea, bertatik bertara ikustea eta parte hartzea. Denbora hartzen du prozesuak eta familiei une polit-politak ematen dizkie.  “Lehen hitzak” esaten dituen momentua, esate baterako, berezia da. Haur guztiek erritmo bera ez izan arren, gutxi gorabehera seigarren edo zazpigarren hilabetearen bueltan hasten dira lehen hitzak esaten. Hura lorpen handia […]

Kutunak, magiaren ahalmena

Gaur egun, niniei anbarezko lepokoak jartzen zaizkie, onuragarriak gertatuko zaizkielakoan: mina arintzeko, zirkulazioa bizkortzeko eta arnas sistemarako onak direla diote. Haurren sehaska edo logeletan ere ametsak harrapatzeko zintzilikarioak jartzen dira, gauean goxo-goxo lo egin eta amets gaiztorik izan ez dezaten. Azken garaian puri-purian dauden kutunak dira. Babestuta eta seguru sentitzeko beharra, ordea, ez da berria, […]

mutikoa barrez liburua eskuetan

Aho-korapiloak, hitzekin jolastuz trebatzeko

Txokolo mokolo txingo txingola mingola txango txankala mankala zart zankulu zinkulu zirt! Gabonetako oporretan haurrak etxean daudela aprobetxatuz, elkarrekin jolasteko aukera bikaina da hitz jokoetan aritzea. Familia osoak parte har dezake, gainera. Fonemak ongi bereizteko ariketa atseginak dira umeentzat, eta hizkuntzaren ikasketa prozesuan baliabide eraginkorrak dira, inkontzienteki bada ere. Izan ere, aho-korapiloak, hitz jokoak eta […]