ume bat land rover batean

Nor da Imanol Urbieta?

Euskaraz ikasi duten ume guzti-guztien bihotzeko fonotekan izen bat dago, Imanol Urbieta, berak jarri baitzion soinu banda haurtzaroari.   Musikari eta irakasle handi honen kantu zerrenda izugarria da: Jon Brown, Txiki txiki txikia, Uztaiak gora, Mac Mikel, Txoria nintzela, Astoa ikusi nuen, Alaken, Lotan nago, Aran txantxan… Irakasle izan zen 70. hamarkadan, ikastolak sortu berriak ziren […]

haur bat mozorrotua, burua estalia

Neguari hasiera emateko kalabazak eta txinurriak

Gaurko aitona-amonak, haur zirenean, baratzetako kalabaza, arbia edo erremolatxak hartu, hustu eta begiak eta ahoa zulatzen zizkieten, buru-itxura emateko. Barnean kandela mutur bat sartu eta ilunabarrean auzokoak beldurtzen ibiltzen ziren urritik azarorako egunetan, bihurrikeria moduan. Ohikoa zen Erriberako herrietan zein Lakuntzan, Imotzen edo Lesakan, esaterako. Izan ere, Europa osoko kultura tradizionalean zabaldutako ohiturak izan dira […]

bi oinezko

Nafarroa Oinez 2018: “Bizi”

37 urte beteko ditu aurten Nafarroako Ikastolen aldeko festa nagusiak. Lehenbizikoa Altsasun ospatu zen 1981ean eta aurten, hain zuzen ere, hara itzuliko da. Horrekin, bada, festa antolatzen duten laugarren aldia izanen dute Sakanako herri horretan. 1981ean Etxarri Aranatzekin batera antolatu zuten, eta ondoren ere anfitrioi izan dira 1993an eta 2005ean. Ohikoa den bezala, festak helburu […]

Udan ere ohitura onak transmitituz

Udan, eta zauden tokian zaudela ere, euskarari lekua egin diezaiokezu. Igerilekuan, hondartzan, mendian, edo etxean… noranahi eraman dezakezu zurekin, nahi duzun euskarrian gainera: izan daiteke liburu bat, aldizkaria, musika, … Edozein aukeratuta ere, guztiak, bidelagun bikainak dira. Eguzkipean orduak erraz pasatzen dira irakurriz eta abestiak entzunez. Nahi adina aukera dago egiten duzun hori euskaraz egiteko. […]

Eranafarroa-album-ilustratuak

Album ilustratuak: lehen irakurleendako oso aproposak

Album  ilustratuak ez dira liburu ilustratuak. Albumetan irudia eta testua osagarriak dira, hau da, marrazkiek ez dute soilik hitzek diotena islatzen, hitzek adierazten ez duten hori baizik. Horrela, albumak modu berezi batez irakurri behar dira, irudiek diotenari erreparatuz. Gaur egun, oraindik, ohikoa da irakurleek album ilustratuak eta liburu ilustratuak nahastea. Albumek testu gabe ere funtzionatzen […]

Zinemaren magia euskaraz

Sarritan esan izan da aisialdia ezinbestekoa dela haurrentzat, eskolatik eta etxetik kanpo beste modu bateko bizipenak jasotzen dituztelako denbora tarte horretan. Gaur egun eskaintza zabala dago jolaserako, ipuinetarako zein zinemarako, baita euskaraz ere. Era.eus-eko aurreko artikuluak aipatzen du irakurketak irudimena lantzen eta sormena garatzen laguntzen duela. Egiteko horretan liburuek bezainbeste laguntzen du zinemak ere, izan […]

Irakurri, gozatu eta oparitu Nafarroako 16 herri eta eskualdetan.

Ikerketa ugarik erakutsi dute irakurtzea onuragarria dela garunarentzat. Irakurketak irudimena lantzen, hiztegia aberasten eta garuna garatzen laguntzen duela azpimarratzen dute adituek. Komeni da gainera, txikitatik hartzea irakurtzeko ohitura, burua trebatzeko entrenamendurik onena baita. Istorioek hasiera, garapena eta amaiera izaten dituzte, eta kontakizunaren atal horiek arretari eusteko gaitasuna garatzen laguntzen dute. Alegia, zenbat eta lehenago hasi […]

Nerabeen erreferenteak

Haurtzaroan garrantzitsuak diren pertsonak, nortasuna eraikitzen laguntzen dutenak, gertuko pertsonak dira: gurasoak eta senideak, oro har. Haurrek horiengan ikusitako ohitura eta jokabideak errepikatuko dituzte, jokabide linguistikoak ere bai, jakina, eta memorian iltzatuta geratuko zaizkie lotara goxoki abestutako kanta edo emozioz entzundako ipuina. Horien bidez eginen du haurrak lotura afektiboa hizkuntzarekin. Nerabezaroan berezko identitatearen bilaketa hasten […]

Lotarako kantak: lasai eta goxo gurasoen altzoan

Sehaska kantak umeei kantatzen zaizkien abestiak dira, erlaxatu edo lokartu daitezen. Esan daiteke kultura guztietan abesten direla, unibertsalak direla. Normalean, gurasoek kantatzen dizkiete seme-alabei eta horien bitartez segurtasuna, babesa edo hurbiltasuna transmititzen zaie umeei. Gurasoek ez dute zertan ahots ederrik izan, egoera horretan umeak babesa baloratzen baitu, ez ahotsaren kalitatea. Beraz, sehaska kanta hurbileko pertsona […]

Euskarazko kulturaz gozatzeko mila modu

Neguan sartu berriak, barnerako arratsalde asko izanen ditugu hurrengo hilabeteotan. Zer esanik ez Gabonetako oporretan. Beraz, garai bikaina dator kultur agendak astintzeko eta familian edo lagunekin aterpean planak egiteko. Era-k ongi pasatzeko aukera guztien bilduma eskaini nahi dizue agendaren bidez: antzerkia, sormen-tailerrak, ipuin-kontalariak, zinema, txotxongiloak, magia, bertsolaritza, pailazoak… Mugitzeko arazorik ez baduzue, hoberena duzue “Agenda” […]