Las caricias que consuelan y las cosquillas que hacen reír son ejemplos de estímulos físicos que utilizamos habitualmente con las más pequeñas. Son, sin duda, manifestaciones de afecto y una forma de reforzar el apego. Como el idioma lo impregna todo, el euskera también nos puede dar expresiones adecuadas para esos momentos.

Para aliviar el dolor de un golpe o una caída, por ejemplo, podemos repetir estos versos que casi son una fórmula mágica contra el dolor mientras acariciamos la parte del cuerpo donde el niño se ha hecho daño y terminamos con un beso (Xaldun Kortin):

Mitxitxi narrau,
katu narrau,
amatxi narrau,
nik beti zuri musua narrau!

También nos vale esta otra muy conocida:

Senda mina, putx-urrina,
joan da, joan da, zure mina!

Vocabulario:

Mitxitxi, Katu = gato
Amatxi= abuela
Nik beti zuri musua = yo siempre a ti un beso
Senda = curar
Mina = dolor
Putx (putz) = soplo
Urrin = olor
Joan da zure mina = se ha ido tu dolor

Existen muchos juegos para hacer cosquillas

Os proponemos elegir un par entre los que más os gusten. Con ellos, además de compartir las risas, ayudaréis a desarrollar la motricidad del niño (Pello Añorga, Din dilin dan):

JO
Jo trin-pon-pan pon-trin-pan
Ziripot, pot, ziripot
Zirri-mirri pot-pot

JANGO MANGO
Jango-mango martxango,
zure hankatxoa nork jango?
Zure amatxok/aitatxok jango!!

MIRRI-MIRRIAU
Mirri-mirriau jan haur hau,
bihar ala gaur? (…)
Gaur, gaur, gaur, gaur!

KILIMAK
Kilimatxo, kilimatxo,
egin kilimak amatxooo!/ aitatxooo!

Estas fórmulas están adaptadas al móvil, para ver y aprender en bucle:

JOAN DA MINE
Joan da mine,
putz urriñe,
joan da belauneko* mine.
joan da Xabaten** mine.

Se fue el dolor,
sopla el golpe,
se fue el dolor de rodilla*.
se fue el dolor de Xabat**.

Vocabulario:
belauneko = de rodilla
buruko = de cabeza
hankako = de la pierna
besoko = del brazo
eskuko = de la mano
behatzeko = del dedo del pie
hatzeko = del dedo de la mano

Declinación nombre:
Si termina en vocal, añadir -REN Enekoren, Nekaneren
Si termina en consonante, añadir -EN Xabaten, Maialenen
Si termina en r, añadir -REN Aitorren

KATU MIXI MARRAU
Katu mixi marrau!
laratzean goiti,
bere bost umeak ondotik,
seigarrena sabelean,
ogi pixka bat magalean.
Marrau, marrau, marrauuu!

Vocabulario:
Katu, mixi, marrau = gato, gatito, marrau
laratzean goiti = subiendo por el llar / la cremallera
bere bost umeak ondotik = sus cinco crías tras él
seigarrena sabelean, = la sexta en la tripa
ogi pixka bat magalean. = un poco de pan en el regazo
Marrau, marrau, marrauuu! = ¡¡cosquillas!!