Gazte hizkera

“En plan” helduek ez bezala: gazteen arteko hizkera berezia

Pertsonen identitatea haurtzaroan eraikitzen hasi eta bizitza osoan luzatzen da. Poliki-poliki osatzen doa, baita eraldatuz ere. Bizipenek, esaterako, guregan eragin zuzena dute, eta nerabezaroan sartuta, adibidez, prozesua esprintean bizkortzen da. Haurtasuna atzean utzita, oihuka agertzen da nerabea, gurasoen besoetatik askatu nahi duena, bere tokiaren bila abiatu berri dena. Eta gurasoek, jadanik, ez dute ordura arteko […]

Udalekuak, lagunekin abentura euskaraz

Udalekuak: lagunak, abentura, gaubela… eta euskara!

Zer dute udalekuek, berriz ere joan nahi izateko? Arrazoiak askotarikoak izan daitezke: opor egun batzuk lagunartean pasatzea; gurasorik gabe joatea; gustuko jarduerak egitea, batzuentzat, gainera, sekula probatu ez dituztenak; herri ezberdinetatik etorritako neska-mutikoak ezagutzea… eta euskaraz aritzea! Anek, esaterako, gaubela misteriotsuak ditu gustuko, eta aurten ez du eskuargia etxean utziko. Horregatik, maleta prestatzeko zerrenda egiten […]

Santa Ageda_koplak

Santa Ageda: letra ikasi eta makila eskutan, puska-biltzara

Agata deunaren ospakizuna aski erroturik dago euskal kulturan. Gure herrietan ezagunak dira Santa Ageda bezperan, makil bat eskuan dutelarik, kalera kantari ateratzen diren neska-mutil taldeak. Abestiaren erritmoari lagunduz, kantariek lurra kolpatzen dute hura negutik ernatu nahiko balute bezala. Aurreko asteotan nagusiki haurrak ibili ohi dira kantuaren letra ikasten, baita entsaiatzen ere, batera abestea eta makilaren […]

Irakurzaletasuna

Nola sustatu irakurzaletasuna?

Zer da irakurzaletasuna? Nondik datorkigu? Nola pizten da? Intza Alkain Galtzagorri elkarteko* kideari galdetuz gero, honakoa erantzun ohi du:  “Irakurzaletasuna haurrak liburura hurbiltzea da, beraiek nahi dutelako, eta gogoz, alegia, haurrek liburuak beraien kabuz irekitzea eta irakurtzen disfrutatzea. Eta ez hori bakarrik, hori ohitura bihurtzea ere”. Eskolan ikasten dute haur gehienek irakurtzen, baina zaletasuna non […]

teknologia berri

Teknologia berrien belaunaldia

Aisialdia eta denbora librea haurren funtsezko premia da, eta, zorionez, askotariko baliabideak daude: komikiak, liburuak, filmak, jolasak… eta zer esan aplikazio mugikorrei buruz? Umeen bizitzan gero eta presentzia handiagoa dutela eta, horien bitartez, txikienek ezagutzak jasotzeko eta entretenitzeko aukera dute. Izan ere, sekulako garapena izan du teknologiak. Haurrak gero eta goizago hasten dira tabletak eta […]

Udan ere ohitura onak transmitituz

Udan ere ohitura onak transmitituz

Udan, eta zauden tokian zaudela ere, euskarari lekua egin diezaiokezu. Igerilekuan, hondartzan, mendian, edo etxean… noranahi eramaten ahal duzu zurekin, nahi duzun euskarrian gainera: izan daiteke liburu bat, aldizkaria, musika, … Edozein aukeratuta ere, guztiak, bidelagun bikainak dira. Eguzkipean orduak aise pasatzen dira irakurriz eta abestiak entzunez. Ohitura onak urrats txikiekin transmititu daitezke: heldu bat […]

KILIKIAK

Kilikiak, buruhandiak, erraldoiak eta zaldikoak!

Kalejiran, Iruñeko kaleetan barrena, nor dabil festa alaitzen?  Badira, bai, txarangak, gaitero eta txistulariak, baina haurren begirada harrapatzen onenak beste batzuk dira. Erraldoiak, buruhandiak, kilikiak eta zaldikoak, nor bestela? Iruñekoa, Iruñerrikoa, Vianakoa, Gardekoa…ez du axola nongoa izan, fenomeno honi ezin baitzaio ihes egin.  Festa-programa guztietan daude, osagai mugiezin eta kutunenak dira. Haurrek maite dituzte, eta […]

Euskararekiko lotura

Seme-alabengan euskararekiko lotura piztu edota areagotzeko zenbait ideia

Ume guztiek izaten dituzte zaletasunak, gaitasunak, ongi egiten dituzten gauzak… Kirola, esate baterako, txisteak kontatzea, eskulanak egitea, marraztea edo beste asko. Zaletasun horiekiko lotura afektibo edo atxikimendu handia garatzen dute. Horietako asko lagunen edo belaunaldi bereko kideen eraginez jasoko dituzte, eta beste hainbat familiaren bitartez iritsiko zaizkie. Lotura edo atxikimendua hizkuntzei edo hizkerei ere izaten […]

Gabonetan euskaraz aritzeko baliabideak eta aisialdirako proposamenak

Gabonetan euskaraz aritzeko baliabideak eta aisialdirako proposamenak

Gabonen bezperan gaude, hemen dira urteko egunik zoroenak eta egitekoen zerrenda amaigabea: azken uneko opariak, bazkari-afarietarako erosketak, umeen azken eskola eguna, Olentzeroren festa… Zorabio-giro horretan, ordea, umeak poz-pozik daude, gaur hasten baitira gabonetako oporrak eta horiekin batera ospakizunez eta jarduerez betetako bi aste, elkarrekin gozatzeko eta plan politak egiteko. Neguko oporretan oso gustura egoten gara […]

Eureka! Aurkitu dut!… edo dugu?

Eureka! Aurkitu dut!… edo dugu?

«Eureka!» greziera klasikotik datorren hitza da, «Aurkitu dut» edo «Deskubritu dut» esan nahi du eta gaur egun zirrara edo emozioa adierazteko erabiltzen da. Izan ere, zerbait kostata ulertu dugunean, aurkikuntza bat egin dugunean edo zerbait asmatu dugunean horixe bera sentitzen dugu: zirrara eta emozioa! Bada, gaurko artikuluak proposamen hori dakar: egin seme-alabekin zientzia esperimentu bat […]